Αξιότιμε Πρόεδρε, 

Αξιότιμα Μέλη, 

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) -η οποία αποτελεί την τριτοβάθμια κοινωνική και συνδικαλιστική οργάνωση εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους στη χώρα, κοινωνικό εταίρο της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας και χρόνιας πάθησης και ιδρυτικό μέλος του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία (European Disability Forum), ήτοι του μεγαλύτερου φορέα εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης- ενόψει της συζήτησης στη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης του Σχεδίου Νόμου «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης», με το παρόν σας υποβάλλει τις προτάσεις της.

Οι προτάσεις που ακολουθούν υποβλήθηκαν και ηλεκτρονικά στον διαδικτυακό τόπο ανοιχτής διακυβέρνησης «www.opengov.gr» στις 3 Ιουνίου 2026. Αξίζει να σημειωθεί ότι σημαντικό μέρος των προτάσεών μας και, πιο συγκεκριμένα, εκείνες που αφορούσαν το Άρθρο 153, παρ. 2, το Άρθρο 155, παρ. 2, περ. α και ε, το Άρθρο 156, παρ. 2, το ΄Άρθρο 172, περ. β, το Άρθρο 177, παρ.1, το Άρθρο 311, περ. α και ζ, το Άρθρο 317, παρ. 1, περ. γ, και το Άρθρο 575- έχουν ενσωματωθεί στο σχέδιο νόμου που κατατέθηκε στη Βουλή των Ελλήνων, γεγονός για το οποίο εκφράζουμε την ικανοποίησή μας. Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικά ζητήματα για τα οποία επανα-υποβάλλουμε τις προτάσεις μας, ελπίζοντας στη θετική σας ανταπόκριση.

Οι προτάσεις μας αφορούν τη διασφάλιση της ισότιμης συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην εκλογική διαδικασία, την παροχή των αναγκαίων εύλογων προσαρμογών για τα άτομα με αναπηρία που κατέχουν αιρετές θέσεις, την ενίσχυση της συνεργασίας της τοπικής αυτοδιοίκησης με την Ε.Σ.Α.μεΑ. και τις οργανώσεις του αναπηρικού κινήματος, καθώς και τη διευκόλυνση της υλοποίησης δράσεων προς όφελος των ατόμων με αναπηρία από τις εν λόγω οργανώσεις, την άρση των διακρίσεων σε βάρος των ατόμων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις ως προς την πρόσβαση σε θέσεις εργασίας στην τοπική αυτοδιοίκηση και τη διασφάλιση της συνέχισης της απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες στους δήμους.

Η παρ. 1 του Άρθρου 39 «Ειδική εφαρμογή εγγραφής εκλογέων που επιθυμούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα με ηλεκτρονική ψήφο» να συμπληρωθεί ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):

«1. Στο Υπουργείο Εσωτερικών λειτουργεί ηλεκτρονική εφαρμογή, προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr), για την εγγραφή, τη μεταβολή στοιχείων και τη διαγραφή από τον ειδικό εκλογικό κατάλογο ηλεκτρονικής ψήφου. Η εφαρμογή είναι πλήρως προσβάσιμη στα άτομα με αναπηρία, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Μέρος Α, Κεφάλαιο Η του ν.4727/2020. Οι εκλογείς που επιθυμούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα με ηλεκτρονική ψήφο εγγράφονται με δική τους μέριμνα στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους του άρθρου 38. […]» .

Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη συμπλήρωση βασίζεται στις προβλέψεις του Κεφαλαίου Η΄ του ν.4727/2020, με τον οποίο ενσωματώθηκε στην εθνική μας νομοθεσία η Οδηγία 2016/2102 για την προσβασιμότητα των ιστότοπων και των εφαρμογών για φορητές συσκευές των οργανισμών του δημοσίου.

Στο Άρθρο 53 «Εκτύπωση και διανομή ψηφοδελτίων», να προβλεφθεί η εκτύπωση ψηφοδελτίων σε μορφή braille για τους εκλογείς με οπτική αναπηρία/τύφλωση.

Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη πρόβλεψη βασίζεται: α) στις διατάξεις της παρ. 6 του Άρθρου 21 του Συντάγματος της χώρας, σύμφωνα με την οποία «Τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας» και β) στις προβλέψεις του Άρθρου 29 «Συμμετοχή στην πολιτική και δημόσια ζωή» της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες -την οποία η χώρα μας κύρωσε με τον ν.4074/2012 και ως εκ τούτου οφείλει να εφαρμόζει- το οποίο επιβάλλει στα Συμβαλλόμενα Κράτη να διασφαλίζουν αφενός ότι «οι διαδικασίες ψηφοφορίας, οι εγκαταστάσεις και τα (εκλογικά) υλικά είναι κατάλληλες, προσβάσιμες και εύκολες στην κατανόηση και χρήση», αφετέρου να προστατεύουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία να ψηφίζουν με μυστική ψηφοφορία, σε ίση βάση με τους λοιπούς πολίτες.

Οι παρ. 1 και 6 του Άρθρου 67 «Τρόπος διεξαγωγής ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο» να συμπληρωθούν ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):

«1. Η ψηφοφορία με ηλεκτρονική ψήφο διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου, τα οποία συστήνονται σε όλη την Επικράτεια με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, το νωρίτερο τριάντα (30) ημέρες πριν από τη διενέργεια των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών. Τα ειδικά εκλογικά τμήματα είναι πλήρως προσβάσιμα σε όλα τα άτομα με αναπηρία. 

[…]
6. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ρυθμίζονται:
α) η ηλεκτρονική εφαρμογή που χρησιμοποιείται για την ψηφοφορία και κάθε τεχνική λεπτομέρεια για την υλοποίηση και λειτουργία της, με πρόβλεψη για τη διασφάλιση της αυτόνομης πρόσβασης και χρήσης αυτής από εκλογείς με αναπηρία,
β) ο τρόπος διεξαγωγής της ψηφοφορίας με ηλεκτρονική ψήφο, η πλατφόρμα που θα χρησιμοποιηθεί, ο τρόπος πιστοποίησης του εκλογέα και διασφάλισης της μυστικότητας, μοναδικότητας και εγκυρότητας της ψήφου και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια,[…]».

Αιτιολόγηση: Οι προτεινόμενες συμπληρώσεις βασίζονται: α) στις διατάξεις της παρ. 6 του Άρθρου 21 του Συντάγματος της χώρας, σύμφωνα την οποία «Τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας» , β) στις προβλέψεις του Άρθρου 29 «Συμμετοχή στην πολιτική και δημόσια ζωή» της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (ν.4074/2012), το οποίο επιβάλλει στα Συμβαλλόμενα Κράτη αφενός να διασφαλίζουν ότι «οι διαδικασίες ψηφοφορίας, οι εγκαταστάσεις και τα (εκλογικά) υλικά είναι κατάλληλες, προσβάσιμες και εύκολες στην κατανόηση και χρήση», αφετέρου να προστατεύουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία να ψηφίζουν με μυστική ψηφοφορία, σε ίση βάση με τους λοιπούς πολίτες, και γ) στις προβλέψεις του Κεφαλαίου Η΄ του ν.4727/2020, με τον οποίο ενσωματώθηκε στην εθνική μας νομοθεσία η Οδηγία 2016/2102 για την προσβασμότητα των ιστότοπων και των εφαρμογών για φορητές συσκευές των οργανισμών του δημοσίου.

Οι παρ. 1 και 3 του Άρθρου 153 «Γνωμοδοτικές επιτροπές δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου» να τροποποιηθούν/συμπληρωθούν ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):

«1. Με τον κανονισμό λειτουργίας του δημοτικού και του περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, δύναται να προβλέπεται η σύσταση γνωμοδοτικών επιτροπών, οι οποίες μελετούν και εισηγούνται θέματα που συζητά το συμβούλιο. Κατ΄ εξαίρεση του πρώτου εδαφίου είναι υποχρεωτική η σύσταση: α) γνωμοδοτικής επιτροπής δήμου και περιφέρειας με αντικείμενο θέματα κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης και ισότητας φύλων, δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία και εξάλειψης έμφυλων, φυλετικών, κοινωνικών και θρησκευτικών διακρίσεων και β) γνωμοδοτικής επιτροπής δήμου με αντικείμενο την υποστήριξή του στην εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων και τη διασφάλιση της προσβασιμότητάς τους σε μαθητές, γονείς και προσωπικό με αναπηρία. Οι γνωμοδοτικές επιτροπές συνεδριάζουν τουλάχιστον … φορές κατ’ έτος σε χώρο πλήρως προσβάσιμο σε άτομα με κινητική αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα. 

2.[…] 

3. Με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου που λαμβάνεται με την πλειοψηφία των δυο τρίτων (2/3) των παρόντων μελών του, είναι δυνατή η καταβολή εξόδων κίνησης και ημερήσιας αποζημίωσης, σε ιδιώτες μέλη των γνωμοδοτικών επιτροπών, που συγκροτούνται από το δημοτικό ή το περιφερειακό συμβούλιο, για μετακινήσεις στο εσωτερικό, οι οποίες γίνονται για εκτέλεση υπηρεσίας, σχετικής με το έργο τους. Σε περίπτωση ιδιωτών μελών με αναπηρία, στην καταβολή εξόδων κίνησης και ημερήσιας αποζημίωσης περιλαμβάνονται και τα αναγκαία έξοδα συνοδών, διερμηνέων νοηματικής γλώσσας και λοιπών υπηρεσιών προσωπικής υποστήριξης. Το ύψος της ημερήσιας αποζημίωσης για τις μετακινήσεις στο εσωτερικό καθορίζεται σύμφωνα με την υποπαρ. Δ9 της παρ. Δ’ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (Α’ 94), περί του πεδίου εφαρμογής. […]». 

Αιτιολόγηση: Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις και συμπληρώσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις στη διαμόρφωση και παρακολούθηση των τοπικών και περιφερειακών πολιτικών που τα αφορούν, και ως εκ τούτου στην ενσωμάτωση της διάστασης της αναπηρίας στη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η προτεινόμενη προσθήκη της διάστασης της προσβασιμότητας στο αντικείμενο της γνωμοδοτικής επιτροπής του Δήμου για την υποστήριξη της εύρυθμης λειτουργίας των σχολικών μονάδων βασίζεται στις προβλέψεις του Άρθρου 24 «Εκπαίδευση» της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (ν. 4074/2012), το οποίο υποχρεώνει τα Συμβαλλόμενα Κράτη να διασφαλίζουν εάν συμπεριληπτικό σύστημα εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα. Η πρόβλεψη ελάχιστου αριθμού συνεδριάσεων κατ’ έτος κρίνεται αναγκαία για τη διασφάλιση της τακτικής, αποτελεσματικής και απρόσκοπτης λειτουργίας των γνωμοδοτικών επιτροπών. Η ρύθμιση του ζητήματος αποκλειστικά μέσω του κανονισμού λειτουργίας του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου δεν παρέχει επαρκή θεσμικά εχέγγυα για τη διασφάλιση της τακτικής λειτουργίας τους. Τέλος, η πρόβλεψη διεξαγωγής των συνεδριάσεων σε πλήρως προσβάσιμους χώρους, καθώς και η κάλυψη των αναγκαίων εξόδων συνοδών, διερμηνέων νοηματικής γλώσσας και λοιπών υπηρεσιών προσωπικής υποστήριξης για τα μέλη των γνωμοδοτικών επιτροπών με αναπηρία, αποτελούν αναγκαία μέτρα προσβασιμότητας και εύλογων προσαρμογών αντίστοιχα. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις βασίζονται στις προβλέψεις της παρ. 6 του Άρθρου 21 του Συντάγματος, των Άρθρων 5 και 9 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (ν.4074/2012) και της παρ. 1 του Άρθρου 61 του ν. 4488/2017[1].

Η παρ. 5 του Άρθρου 158 «Εκλογή μελών συμβουλίων νέων» να συμπληρωθεί ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):

«[…] 5. Στο Υπουργείο Εσωτερικών δημιουργείται ηλεκτρονική εφαρμογή, προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr), για την υποβολή αίτησης υποψηφιότητας. Η εφαρμογή είναι πλήρως προσβάσιμη στα άτομα με αναπηρία, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Μέρος Α, Κεφάλαιο Η του ν.4727/2020. Η ανάκληση της υποψηφιότητας γίνεται έως την καταληκτική ημερομηνία της παρ. 4, με αίτηση του ενδιαφερομένου, σύμφωνα με τη διαδικασία του παρόντος. […]».

Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη συμπλήρωση βασίζεται στις προβλέψεις του Κεφαλαίου Η΄ του ν.4727/2020, με τον οποίο ενσωματώθηκε στην εθνική μας νομοθεσία η Οδηγία 2016/2102 για την προσβασμότητα των ιστότοπων και των εφαρμογών για φορητές συσκευές των οργανισμών του δημοσίου.

Στο Άρθρο 300 «Δαπάνες μετακίνησης» να προστεθεί νέα παράγραφος 5 ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):

«1. Οι αντιδήμαρχοι, οι πρόεδροι των δημοτικών συμβουλίων και οι δημοτικοί σύμβουλοι μετακινούνται εκτός της έδρας του δήμου ή εκτός του δήμου όπου έχουν εκλεγεί στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό της χώρας για εκτέλεση υπηρεσίας, μετά από απόφαση του δημάρχου.
2. Οι αναπληρωτές περιφερειάρχες, οι αντιπεριφερειάρχες, οι πρόεδροι των περιφερειακών συμβουλίων και οι περιφερειακοί σύμβουλοι μετακινούνται εκτός της έδρας της περιφέρειας ή εκτός της οικείας περιφερειακής ενότητας ή εκτός της περιφέρειας όπου έχουν εκλεγεί, στο εσωτερικό της χώρας ή στο εξωτερικό, για εκτέλεση υπηρεσίας μετά από απόφαση του περιφερειάρχη, καθώς και για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις του περιφερειακού συμβουλίου, της περιφερειακής επιτροπής και των αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπών του περιφερειακού συμβουλίου.
3. Οι δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες, καθώς και οι αντιδήμαρχοι και αντιπεριφερειάρχες, όταν συνοδεύουν τους δημάρχους και τους περιφερειάρχες, μετακινούνται χωρίς προηγούμενη απόφαση, εκτός της έδρας του δήμου ή εκτός του δήμου όπου έχουν εκλεγεί στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό της χώρας για εκτέλεση υπηρεσίας.
4. Σε όσους μετακινούνται, κατά το παρόν, καταβάλλονται, με απόφαση του οικείου προϊσταμένου οικονομικών υπηρεσιών, οι δαπάνες που προβλέπονται από την υποπαρ. Δ9 της παρ. Δ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (Α’ 95), περί δαπανών μετακινούμενων εντός και εκτός περιφέρειας.

5. Σε περίπτωση μετακινούμενων κατά τις προηγούμενες παραγράφους προσώπων με αναπηρία, στις καταβαλλόμενες δαπάνες μετακίνησης περιλαμβάνονται και τα αναγκαία έξοδα συνοδών, διερμηνέων νοηματικής γλώσσας και λοιπών υπηρεσιών προσωπικής υποστήριξης που απαιτούνται για τη διευκόλυνση της μετακίνησης και της άσκησης των καθηκόντων τους».

Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη προσθήκη της παρ. 5 βασίζεται στις διατάξεις της παρ. 6 του Άρθρου 21 του Συντάγματος της χώρας, στις προβλέψεις των Άρθρων 5 «Ισότητα και μη διάκριση»[2] και 9 «Προσβασιμότητα»[3] της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες και της παρ. 1 του Άρθρου 61[4] του ν. 4488/2017.

Η παρ. 3 του Άρθρου 303 «Συνεργάτες δημάρχων και περιφερειαρχών» να τροποποιηθεί ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):

«[…] 3. Στους δήμους και τις περιφέρειες, πλέον των θέσεων των παρ. 1 και 2, προβλέπεται θέση ενός (1) συνεργάτη προβλέπονται έως θέσεις δύο (2) συνεργατών σε άτομα με αναπηρία που έχουν το αξίωμα του αντιδημάρχου, αναπληρωτή περιφερειάρχη και αντιπεριφερειάρχη, προέδρου δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου για τη διευκόλυνση άσκησης των καθηκόντων τους, καθ΄όλη τη διάρκεια της θητείας τους. [….]».

Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη τροποποίηση, με την πρόβλεψη έως δύο (2) συνεργατών για αιρετά στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης με αναπηρία, αποσκοπεί στη διευκόλυνση άσκησης των καθηκόντων τους στην περίπτωση που τα εν λόγω στελέχη είναι περισσότερα του ενός.

Στο Παράρτημα του παρόντος Κώδικα, με τίτλο «Αρμοδιότητες Δήμων και Περιφερειών», στο οποίο καταγράφονται οι αρμοδιότητες που έχουν απονεμηθεί στους δήμους και τις περιφέρειες από νομοθετήματα, εξαιρουμένου του παρόντος Κώδικα (βλ. Άρθρο 313 «Καταγραφή αρμοδιοτήτων δήμων και περιφερειών»), να προστεθούν και οι παρακάτω αρμοδιότητες που έχουν ανατεθεί στις Περιφέρειες και τους Δήμους:

i) Στο Άρθρο 71 του ν. 4488/2017 προβλέπεται ότι στην έδρα κάθε Περιφέρειας και κάθε Δήμου ορίζονται ως Επιμέρους Σημεία Αναφοράς για την παρακολούθηση της εφαρμογής, σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 4074/2012 και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής έννομης τάξης, ο Περιφερειάρχης και ο Δήμαρχος, αντίστοιχα. Επιπροσθέτως, προβλέπεται ότι με απόφαση του Περιφερειάρχη ή του Δημάρχου οι αρμοδιότητες του Σημείου Αναφοράς δύνανται να μεταβιβάζονται σε οργανική μονάδα επιπέδου Γενικής Διεύθυνσης, Διεύθυνσης ή Τμήματος.

ii) Στο Άρθρο 117 του ν. 4759/2020 προβλέπεται η σύσταση Περιφερειακής Επιτροπής Προσβασιμότητας στην έδρα κάθε Περιφέρειας.

Στο Άρθρο 392 «Βάση επιβολής Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης» να προστεθεί ρύθμιση με την οποία να προβλέπεται η πλήρης απαλλαγή των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, όπως είναι τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και οι οικογένειές τους, από την καταβολή Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης (Τ.Τ.Α.).

Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη ρύθμιση κρίνεται αναγκαία, καθώς τα άτομα με αναπηρία, τα άτομα με χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και οι οικογένειές τους επιβαρύνονται με αυξημένο κόστος διαβίωσης, το οποίο συνδέεται άμεσα με την αναπηρία ή την κατάσταση της υγείας τους, όπως δαπάνες για υπηρεσίες υποστήριξης, θεραπείες, μετακινήσεις, τεχνικά βοηθήματα και ιατροφαρμακευτική φροντίδα. Οι πρόσθετες αυτές επιβαρύνσεις μειώνουν σημαντικά το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημά τους και περιορίζουν την οικονομική και κοινωνική τους συμμετοχή. Η προτεινόμενη απαλλαγή συνάδει με τις διατάξεις της παρ. 6 του Άρθρου 21 του Συντάγματος της χώρας, σύμφωνα με την οποία «Τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας». 

Η περίπτωση β) της παρ. 1 του Άρθρου 548 «Δωρεάν παραχώρηση χρήσης ακινήτων» να συμπληρωθεί ως ακολούθως (βλ. με έντονη γραμματοσειρά):

«Η δωρεάν παραχώρηση της χρήσης ακινήτων των δήμων και των περιφερειών επιτρέπεται με απόφαση του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα. Η παραχώρηση ανακαλείται με όμοια απόφαση, εφόσον οι λόγοι ή οι προϋποθέσεις που την είχαν υπαγορεύσει έχουν εκλείψει, καθώς και σε περίπτωση παράβασης των όρων της παραχώρησης από τον παραχωρησιούχο φορέα.

Η παραχώρηση γίνεται για ορισμένο χρόνο: […]

β) σε άλλα νομικά πρόσωπα, αθλητικούς συλλόγους, οι οποίοι φέρουν την ειδική αθλητική αναγνώριση του άρθρου 8 του ν. 2725/1999 (Α΄ 121) και είναι εγγεγραμμένοι στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αθλητικών Σωματείων του άρθρου 142 του ν. 4714/2020 (Α΄ 148), ή

πολιτιστικούς συλλόγους που ασκούν αποκλειστικά δραστηριότητα η οποία είναι κοινωφελής ή προάγει τα τοπικά συμφέροντα, καθώς και σε οργανώσεις ατόμων με αναπηρία, χρόνιες παθήσεις και των οικογενειών τους για την υλοποίηση δράσεων προς όφελος των ομάδων που εκπροσωπούν[…]».

Αιτιολόγηση: Η προτεινόμενη προσθήκη των οργανώσεων των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες παθήσεις και των οικογενειών τους στους δυνητικούς δικαιούχους δωρεάν παραχώρησης χρήσης ακινήτων αποσκοπεί στην ενίσχυση της πρόσβασης των εν λόγω οργανώσεων σε πόρους που είναι αναγκαίοι για την ανάπτυξη και υλοποίηση περισσότερων δράσεων από τη μεριά τους προς όφελος των ομάδων που εκπροσωπούν.

Μετά την παρ. 1 του Άρθρου 646 «Συμβαλλόμενοι φορείς προγραμματικών συμβάσεων» να προστεθεί νέα παράγραφος 2 ως ακολούθως και οι υπόλοιποι παράγραφοι να αναριθμηθούν ανάλογα:

«2. Οι ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού δύνανται να συνάπτουν διμερείς συμβάσεις συνεργασίας, για την προστασία και τη στήριξη ατόμων με αναπηρία εντός της χωρικής αρμοδιότητάς τους, με τους εξής συνεργαζόμενους φορείς: α) με την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), β) με οργανώσεις ατόμων με αναπηρία ή οικείες οργανώσεις γονέων και κηδεμόνων που αποτελούν μέλη της Ε.Σ.Α.μεΑ., γ) με σωματεία που είναι μέλη των σωματείων μελών της Ε.Σ.Α.μεΑ. Οι συμβάσεις συνεργασίας αφορούν την εκτέλεση έργων ή την παροχή υπηρεσιών ή προμηθειών για τον σκοπό της προστασίας και της στήριξης ατόμων με αναπηρία και για την εξυπηρέτηση σκοπών σχετικά με τη λειτουργία των ανωτέρω οργανώσεων».

Αιτιολόγηση: Με την προτεινόμενη προσθήκη επιδιώκουμε να δοθεί λύση σε μια σειρά σοβαρών θεμάτων χρηματοδότησης των οργανώσεων των ατόμων με αναπηρία από τις Περιφέρειες και τους Δήμους, σύμφωνα με τη δυνατότητα του κάθε φορέα.

Αιτούμαστε στο εν λόγω Σχέδιο Νόμου να προστεθεί ρύθμιση με την οποία να καταργείται η παρ. 2 του άρθρου 6 του ν.4765/2021, σύμφωνα με την οποία τα άτομα με αναπηρία δεν προσλαμβάνονται στις θέσεις των φορέων της παρ.1 του άρθρου 2 του ίδιου νόμου, «[…] κλάδων/ειδικοτήτων του ειδικού ένστολου προσωπικού της δημοτικής αστυνομίας όλων των κατηγοριών, καθώς και των κλάδων ΔΕ Χειριστών Μηχανημάτων Έργων, ΔΕ Οδηγών, ΔΕ Τεχνικών (όλες οι ειδικότητες), ΔΕ Φύλαξης, ΥΕ Προσωπικού Καθαριότητας Εξωτερικών Χώρων, ΥΕ Υγειονομικού Προσωπικού και κλάδων/ειδικοτήτων κάθε είδους ανταποδοτικών υπηρεσιών καθαριότητας και πρασίνου και των υπηρεσιών κοιμητηρίων των Ο.Τ.Α. […]» 

Αιτιολόγηση: Η εν λόγω διάταξη παραβιάζει την αρχή της ίσης μεταχείρισης λόγω αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης και συνιστά ανεπίτρεπτη δυσμενή διάκριση (βλ. ν.4443/2016), όταν μάλιστα άτομα με αναπηρία που φοιτούν στα Ειδικά Εργαστήρια Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (Ε.Ε.Ε.Ε.Κ.) εκπαιδεύονται σε ειδικότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 6 του ν.4765/2021. Δεδομένου μάλιστα ότι υπάρχει διαδικασία αξιολόγησης της υγείας και φυσικής καταλληλόλητας του υποψήφιου υπαλλήλου για πρόσληψη, μέσω ιατρικών γνωματεύσεων (σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 3528/2007, όπως έχει τροποποιηθεί με το άρθρο 7, παρ. 1, του ν.4210/2013 και το άρθρο 48, παρ. 1 του ν.4674/2020, στο οποίο γίνεται αναφορά ειδικά στα άτομα με αναπηρία) θεωρούμε απαράδεκτη την εν λόγω διάταξη και ζητάμε την κατάργησή της.

Αιτούμαστε την προσθήκη στο εν λόγω Σχεδίου Νομού ρύθμισης με την οποία να προβλέπεται η συνέχιση της απασχόλησης ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις στους Δήμους μετά τη λήξη των προγραμμάτων της ΔΥΠΑ, εφόσον καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες, κατά τα πρότυπα των υπαλλήλων που προέρχονταν από τα νομικά πρόσωπα των Δήμων, οι οποίοι διατήρησαν σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (ΙΔΑΧ).

Αιτιολόγηση: Η εν λόγω ρύθμιση κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια ως προς την πρόσβαση και παραμονή τους στην αγορά εργασίας, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν διαχρονικά ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά απασχόλησης και αυξημένο κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Η λήξη των σχετικών προγραμμάτων συνεπάγεται, σε πολλές περιπτώσεις, την απώλεια της μοναδικής ευκαιρίας ουσιαστικής εργασιακής ένταξης. Παράλληλα, η προτεινόμενη ρύθμιση αφενός συνάδει με τις υποχρεώσεις της Πολιτείας για την προώθηση της ισότητας των ευκαιριών στην απασχόληση, την ενίσχυση της εργασιακής ένταξης των ατόμων με αναπηρία και την κοινωνική τους συμπερίληψη, σύμφωνα με το Άρθρο 21, παρ. 6 του Συντάγματος της χώρας και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (ν.4074/2012), αφετέρου συμβάλλει στην εύρυθμη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών μέσω της διατήρησης έμπειρου προσωπικού που καλύπτει πάγιες και διαρκείς ανάγκες.

Τέλος, παρακαλούμε όπως κληθεί εκπρόσωπός μας στην Επιτροπή κατά τη συζήτηση του εν λόγω Σχεδίου Νόμου προκειμένου να σας παρουσιάσει τις προτάσεις μας.

Ελπίζοντας στη θετική σας ανταπόκριση.

Σας ευχαριστούμε θερμά εκ των προτέρων.

[1] Στην παρ. 1 του Άρθρου 61 του ν.4488/2017 προβλέπεται το εξής: «1. Κάθε φυσικό πρόσωπο ή νομικό πρόσωπο δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου υποχρεούται να διασφαλίζει την ισότιμη άσκηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία στο πεδίο των αρμοδιοτήτων ή δραστηριοτήτων του, λαμβάνοντας κάθε πρόσφορο μέτρο και απέχοντας από οποιαδήποτε ενέργεια ή πρακτική που ενδέχεται να θίγει την άσκηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία. Ιδίως υποχρεούται: α) να αφαιρεί υφιστάμενα εμπόδια κάθε είδους, β) να τηρεί τις αρχές καθολικού σχεδιασμού σε κάθε τομέα της αρμοδιότητάς του ή της δραστηριοποίησής του, προκειμένου να διασφαλίζει για τα άτομα με αναπηρία την προσβασιμότητα των υποδομών, των υπηρεσιών ή των αγαθών που προσφέρει, γ) να παρέχει, όπου απαιτείται σε συγκεκριμένη περίπτωση, εύλογες προσαρμογές υπό τη μορφή εξατομικευμένων και κατάλληλων τροποποιήσεων, ρυθμίσεων και ενδεδειγμένων μέτρων, χωρίς την επιβολή δυσανάλογου ή αδικαιολόγητου βάρους, δ) να απέχει από πρακτικές, κριτήρια, συνήθειες και συμπεριφορές που συνεπάγονται διακρίσεις σε βάρος των ατόμων με αναπηρία, ε) να προάγει με θετικά μέτρα την ισότιμη συμμετοχή και άσκηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία στον τομέα της αρμοδιότητας ή δραστηριότητάς του».

[2] Σύμφωνα με το οποίο: «1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν ότι όλα τα άτομα είναι ίσα ενώπιον και σύμφωνα με το νόμο και δικαιούνται, χωρίς οποιαδήποτε διάκριση, ίση προστασία και ίσα οφέλη από το νόμο. 2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη απαγορεύουν όλες τις διακρίσεις βάσει της αναπηρίας και εγγυώνται στα άτομα με αναπηρίες ίση και αποτελεσματική νομική προστασία κατά των διακρίσεων για οποιοδήποτε λόγο. 3. Προκειμένου να προάγουν την ισότητα και να εξαλείψουν τις διακρίσεις, τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα, προκειμένου να διασφαλίζουν ότι παρέχεται εύλογη προσαρμογή.4. Τα συγκεκριμένα μέτρα, τα οποία είναι απαραίτητα προκειμένου να επιταχυνθεί ή να επιτευχθεί μία πραγματική ισότητα των ατόμων με αναπηρίες, δεν θεωρούνται διακρίσεις, σύμφωνα με τους όρους της παρούσας Σύμβασης.

[3] Το οποίο, μεταξύ άλλων, ορίζει ότι: «[…] 2. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν επίσης κατάλληλα μέτρα προκειμένου: […] ε. να παρέχουν μορφές «ζωντανής» βοήθειας και ενδιαμέσων, συμπεριλαμβανομένων των οδηγών, των αναγνωστών και των επαγγελματιών διερμηνέων της νοηματικής γλώσσας, προκειμένου να διευκολύνουν την προσβασιμότητα στα κτίρια και σε άλλες εγκαταστάσεις που είναι ανοικτές στο κοινό,[…]».

[4] Βλ. σημείο 4 των προτάσεών μας.