Αξιότιμη κυρία Υπουργέ, 

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) στήριξε με συνέπεια, από την πρώτη στιγμή, το Πιλοτικό Πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία», αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό του ρόλο στην προώθηση της ανεξάρτητης διαβίωσης και συμπερίληψης των ατόμων με αναπηρία στην κοινοτική ζωή. Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις μας κατά τη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου της πιλοτικής φάσης, παραμείναμε ενεργοί υποστηρικτές του Προγράμματος καθώς αυτό ανταποκρίνεται στο πάγιο και διαχρονικό αίτημα του αναπηρικού κινήματος για αξιοπρεπή και ανεξάρτητη διαβίωση εντός της κοινότητας.

Σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 36 του ν. 4837/2021, μετά την ολοκλήρωση του πιλοτικού προγράμματος, η Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας υποχρεούται να υποβάλλει, υπό τη μορφή έκθεσης αξιολόγησης αποτελεσμάτων, συγκεντρωτικά στοιχεία, καταγεγραμμένα προβλήματα, συμπεράσματα και εισηγήσεις προς εσάς, προκειμένου αυτά να αξιοποιηθούν ενόψει της καθολικής εφαρμογής της Υπηρεσίας του Προσωπικού Βοηθού.

Επιπλέον, με την υπ’ αριθ. Δ12α/100831 ΚΥΑ (Υ.Ο.Δ.Δ. 1033) προστέθηκε νέο άρθρο 8 στην υπ’ αριθ. 28455/24.3.2022 ΚΥΑ, με το οποίο προβλέπεται η σύσταση «Επιτροπής Συντονισμού και Παρακολούθησης» της υλοποίησης του πιλοτικού Προγράμματος, με τη συμμετοχή εκπροσώπου της Ε.Σ.Α.μεΑ. Το έργο της Επιτροπής περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον συντονισμό της υλοποίησης του Προγράμματος, την παρακολούθηση της εφαρμογής του, την καταγραφή των προβλημάτων και την εισήγηση ή εφαρμογή τυχόν διορθωτικών παρεμβάσεων. Υπενθυμίζουμε ότι η σύσταση της εν λόγω Επιτροπής αποτέλεσε πρόταση της Συνομοσπονδίας κατά τη διαδικασία διαβούλευσης με το Υπουργείο προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμετοχή του αναπηρικού κινήματος στην παρακολούθηση και βελτίωση του θεσμού. Ωστόσο, από την τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής στις 7 Οκτωβρίου 2024 έως σήμερα δεν έχουμε λάβει καμία επίσημη ενημέρωση από εσάς σχετικά με την πορεία και το περιεχόμενο της αξιολόγησης. Περαιτέρω, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν περιέλθει σε γνώση μας, προκύπτει ότι η αξιολόγηση έχει ανατεθεί σε εξωτερικό ανάδοχο. Υπενθυμίζουμε ότι το σημαντικότερο στοιχείο της πιλοτικής εφαρμογής ήταν η υλοποίησή της σε εθνική κλίμακα, η οποία κατέστη δυνατή κατόπιν επίμονης και τεκμηριωμένης παρέμβασης της Ε.Σ.Α.μεΑ. Εάν το Πιλοτικό Πρόγραμμα δεν είχε εφαρμοστεί σε πανελλαδική κλίμακα κατά τη β’ φάση του, δεν θα είχαν αναδειχθεί οι κρίσιμες αδυναμίες και δυσλειτουργίες του, οι οποίες οφείλουν να διερευνηθούν σε βάθος και να αντιμετωπιστούν ενόψει της καθολικής εφαρμογής της Υπηρεσίας.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι:

• η αξιολόγηση του Πιλοτικού Προγράμματος αποτελεί, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, απαραίτητη προϋπόθεση για τη μετάβαση στην καθολική εφαρμογή της Υπηρεσίας του Προσωπικού Βοηθού,
• η Ε.Σ.Α.μεΑ. ως μέλος της Επιτροπής Συντονισμού και Παρακολούθησης θα έπρεπε να είχε ήδη ενημερωθεί για τη διαδικασία αξιολόγησης που βρίσκεται σε εξέλιξη,
• σύμφωνα με τις προβλέψεις της παρ. 3 του άρθρου 4 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (ν.4074/2012), οι χώρες που έχουν κυρώσει τη Σύμβαση, όπως είναι η δική μας, οφείλουν κατά την ανάπτυξη και την εφαρμογή της νομοθεσίας και των πολιτικών να συμβουλεύονται και να εμπλέκουν ενεργά τα άτομα με αναπηρία μέσω των αντιπροσωπευτικών οργανώσεών τους,

ζητούμε την πραγματοποίηση συνάντησης μαζί σας, προκειμένου να μας ενημερώσετε διεξοδικά για τα ακόλουθα:

i. το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του Πιλοτικού Προγράμματος, καθώς και για το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της καθολικής εφαρμογής της Υπηρεσίας,

ii. τον ανάδοχο που έχει αναλάβει την αξιολόγηση, το αντικείμενο και τις προδιαγραφές της, τη μεθοδολογία που ακολουθείται και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής της,

iii. τον τρόπο ενσωμάτωσης των πορισμάτων της αξιολόγησης στον σχεδιασμό της καθολικής εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένων των αναγκαίων θεσμικών βελτιώσεων και διορθωτικών παρεμβάσεων,

iv. την πηγή και το ύψος της χρηματοδότησης που προβλέπεται για την καθολική εφαρμογή της Υπηρεσίας.

Τέλος, προτείνουμε τη σύσταση και λειτουργία Ομάδας Εργασίας με τη συμμετοχή εκπροσώπων όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ήτοι και εκπροσώπων της Ε.Σ.Α.μεΑ., η οποία θα επεξεργαστεί, εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος και βάσει των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης, τις αναγκαίες τροποποιήσεις θεσμικού και διοικητικού χαρακτήρα με στόχο την επιτυχή καθολική εφαρμογή της Υπηρεσίας.

Κυρία Υπουργέ, 

Δεδομένης της σημασίας της Υπηρεσίας του Προσωπικού Βοηθού στη ζωή χιλιάδων ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους, ευελπιστούμε στη θετική ανταπόκρισή σας στο αίτημά μας για άμεση συνάντηση μαζί σας.