Κύριε Υπουργέ,
Κύριε Υφυπουργέ,
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) αποτελεί την τριτοβάθμια Οργάνωση των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους στη χώρα και αναγνωρισμένο Κοινωνικό Εταίρο της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας.
Κύρια αποστολή της είναι η καταπολέμηση των διακρίσεων σε βάρος των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους και η προώθηση, προστασία και απόλαυση των ανθρωπίνων και συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων τους. Όσον αφορά στα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, αυτά κατοχυρώνονται με τη Σύμβαση του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, που η χώρα μας μαζί με το Προαιρετικό της Πρωτόκολλο επικύρωσε με τον Ν. 4074/2012.
Με την παρούσα επιστολή, επιθυμούμε να αναδείξουμε το σοβαρό πρόβλημα της έλλειψης προσβασιμότητας σε κτίρια δημόσιας χρήσης στη Χίο, το οποίο περιορίζει την αυτονομία και την ισότιμη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στις δημόσιες υπηρεσίες και την κοινωνική ζωή.
Όπως επισημαίνεται και στην υπ’ αριθ. πρωτ. 409/13.10.2026 επιστολή του Παγχιακού Συλλόγου Ατόμων με Αναπηρία, η οποία επισυνάπτεται, το Πρωτοδικείο Χίου, το υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας και το Επιμελητήριο Χίου, παρουσιάζουν σημαντικές ελλείψεις προσβασιμότητας, όπως δυσπρόσιτες εισόδους και ανεπαρκείς υποδομές, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται ή και να καθίσταται αδύνατη η αυτόνομη εξυπηρέτηση των ατόμων με κινητικές αναπηρίες.
Κύριε Υπουργέ,
Κύριε Υφυπουργέ,
Στη βάση των επιταγών του Συντάγματος αλλά και της Διεθνούς Σύμβασης του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, τα άτομα με αναπηρία πρέπει να απολαμβάνουν πλήρως και ισότιμα όλα τα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες τους και να τυγχάνουν το σεβασμό της εγγενούς αξιοπρέπειάς τους. Οι συνθήκες διαβίωσής τους πρέπει να προστατεύουν και να προάγουν την εξασφάλιση του δικαιώματος αυτού, χωρίς διακρίσεις βάσει της αναπηρίας. Η προστασία της σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής υγείας αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία και πρέπει να απολαμβάνεται σε ίση βάση με τους άλλους.
Επιπλέον, σύμφωνα με:
• την παρ. 6 του άρθρου 21 του Συντάγματος της χώρας, σύμφωνα με την οποία «τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική της χώρας»,
• το άρθρο 28 «Ανεκτό βιοτικό επίπεδο και Κοινωνική Προστασία» της Διεθνούς Σύμβασης του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, που η χώρα μας κύρωσε μαζί με το Προαιρετικό της Πρωτόκολλο με το Ν. 4074/2012 αναφέρεται ότι: «Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες για ένα βιοτικό επίπεδο ανεκτό, για τα ίδια και τις οικογένειές τους(…) και λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να προστατεύουν και να προάγουν την εξασφάλιση του δικαιώματος αυτού, χωρίς διακρίσεις βάσει της αναπηρίας.»,
• το άρθρο 9 «Προσβασιμότητα» της προαναφερθείσας Διεθνούς Σύμβασης: «τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα προκειμένου να διασφαλίζουν στα άτομα με αναπηρίες την πρόσβαση, σε ίση βάση με τους άλλους, στο φυσικό περιβάλλον…τα μέτρα αυτά, που θα συμπεριλαμβάνουν τον προσδιορισμό και την εξάλειψη των εμποδίων και κωλυμάτων προσβασιμότητας.»,
• το ΚΕΦ. Β’ του Ν. 4488/2017 που περιλαμβάνει τις «Κατευθυντήριες Διατάξεις Υλοποίησης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες», και συγκεκριμένα την παρ. 1 του άρθρου 61 «Γενικές Υποχρεώσεις» ορίζεται ότι: «Κάθε φυσικό πρόσωπο ή νομικό πρόσωπο δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου υποχρεούται να διασφαλίζει την ισότιμη άσκηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ στο πεδίο των αρμοδιοτήτων ή δραστηριοτήτων του, λαμβάνοντας κάθε πρόσφορο μέτρο και απέχοντας από οποιαδήποτε ενέργεια ή πρακτική που ενδέχεται να θίγει την άσκηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ. Ιδίως υποχρεούται: α) να αφαιρεί υφιστάμενα εμπόδια κάθε είδους, β) να τηρεί τις αρχές καθολικού σχεδιασμού σε κάθε τομέα της αρμοδιότητάς του ή της δραστηριοποίησής του, προκειμένου να διασφαλίζει για τα ΑμεΑ την προσβασιμότητα των υποδομών, των υπηρεσιών ή των αγαθών που προσφέρει, γ) να παρέχει, όπου απαιτείται σε συγκεκριμένη περίπτωση, εύλογες προσαρμογές υπό τη μορφή εξατομικευμένων και κατάλληλων τροποποιήσεων, ρυθμίσεων και ενδεδειγμένων μέτρων, χωρίς την επιβολή δυσανάλογου ή αδικαιολόγητου βάρους, δ) να απέχει από πρακτικές, κριτήρια, συνήθειες και συμπεριφορές που συνεπάγονται διακρίσεις σε βάρος των ΑμεΑ, ε) να προάγει με θετικά μέτρα την ισότιμη συμμετοχή και άσκηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ στον τομέα αρμοδιότητας ή δραστηριότητάς του».
• το εγχειρίδιο, «ΣΧΕΔΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ», το οποίο συντάχθηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας & Δημόσιων Έργων και αποτελεί βασικό εργαλείο στην δημιουργία έργων, αναφέρει ότι: «ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ εννοούμε την δυνατότητα που παρέχεται σε όλους τους χρήστες του χώρου ακόμη και στα εμποδιζόμενα άτομα για αυτόνομη και ασφαλή είσοδο και έξοδο από αυτόν, καθώς και χρήση όλων των προσφερόμενων σε αυτόν εξυπηρετήσεων.»,
Απευθυνόμαστε σε εσάς και ζητάμε την άμεση εκπόνηση μελετών προσβασιμότητας και την υλοποίηση των αναγκαίων παρεμβάσεων, όπως κατασκευή ραμπών, εγκατάσταση αναβατορίων, διαμόρφωση προσβάσιμων χώρων υγιεινής και κατάλληλη σήμανση σε όλα τα προαναφερθέντα κτίρια και εν γένει στα δημόσια κτίρια της Χίου. Παράλληλα, έως την ολοκλήρωση των έργων, κρίνεται απαραίτητη η εξασφάλιση εναλλακτικών τρόπων εξυπηρέτησης των ατόμων με αναπηρία.
Καλούμε τους αρμόδιους φορείς, μεταξύ των οποίων το Υπουργείο Δικαιοσύνης, τον Δήμο Χίου, την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, τις αρμόδιες υπηρεσίες για τα κτιριακά έργα, καθώς και τις διοικήσεις της Εθνικής Τράπεζας και του Επιμελητηρίου Χίου, να αναλάβουν τις αναγκαίες πρωτοβουλίες για την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η προσβασιμότητα αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και απαραίτητη προϋπόθεση για την ισότιμη συμμετοχή όλων των πολιτών.
Αναμένουμε τις ενέργειές σας για την ουσιαστική αποκατάσταση της προσβασιμότητας στα κτίρια δημόσιας χρήσης της Χίου.
Εν αναμονή της άμεσης ανταπόκρισής σας, σας ευχαριστούμε θερμά.
Συνημμένα σας αποστέλλουμε την υπ’ αριθ. πρωτ. 409/13.10.2026 επιστολή του Παγχιακού Συλλόγου Ατόμων με Αναπηρία, η οποία αναφέρεται πιο αναλυτικά στο εν λόγω ζήτημα.
