Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι Μέλη, 

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) αποτελεί τον τριτοβάθμιο κοινωνικό και συνδικαλιστικό φορέα των ατόμων με αναπηρία, με χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους στη χώρα, επίσημα αναγνωρισμένο Κοινωνικό Εταίρο της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας.

Με το παρόν έγγραφό μας και με αφορμή το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο: «Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις - Προστασία συνεπών οφειλετών - Φορολογική μεταχείριση και εποπτεία κρυπτοστοιχείων - Λογιστική μεταρρύθμιση της Γενικής Κυβέρνησης - Ενίσχυση των συλλογικών επενδύσεων και της κεφαλαιαγοράς καθώς και της διαχείρισης κινδύνων και της εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος - Ενσωμάτωση των Οδηγιών (ΕΕ) 2024/1619, (ΕΕ) 2024/2994, (ΕΕ) 2024/927, (ΕΕ) 2023/2864, (ΕΕ) 2024/2811 και (ΕΕ) 2024/1640 - Διατάξεις αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους - Συνταξιοδοτική ρύθμιση και λοιπές διατάξεις» που έχει κατατεθεί στη Βουλή για συζήτηση και ψήφιση, σας καταθέτουμε τις προτάσεις μας και ζητάμε να κληθεί εκπρόσωπος της Ε.Σ.Α.μεΑ. κατά τη συζήτησή του στην Επιτροπή, προκειμένου να σας αναπτύξουμε πιο διεξοδικά τις θέσεις της Συνομοσπονδίας.

Πρώτα απ’ όλα θα θέλαμε να επισημάνουμε την αναντιστοιχία μεταξύ των κυβερνητικών εξαγγελιών και του κειμένου που κατατέθηκε προς διαβούλευση. Ενώ η επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρει ότι διευρύνεται η προστασία που ισχύει για άτομα με αναπηρία και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 67%, το σχέδιο νόμου δεν περιλαμβάνει καμία σχετική πρόβλεψη.

Επίσης, πέραν των όποιων αποσπασματικών ανακοινώσεων, προκαλεί έντονο προβληματισμό η καθολική απουσία οποιασδήποτε ειδικής πρόβλεψης για τα άτομα με αναπηρία, με χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις στο κείμενο του σχεδίου νόμου. Το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει οριζόντια όλους τους δανειολήπτες, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις αυξημένες ανάγκες και τις πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις που απορρέουν από την αναπηρία.

Λαμβάνοντας υπόψη: 

την παρ. 6 του Άρθρου 21 του Συντάγματος της χώρας, σύμφωνα με την οποία «τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας», συνταγματικές επιταγές και απαιτήσεις της εθνικής μας νομοθεσίας, όπως :

τον ν.4488/2017, ο οποίος αναφέρει στο άρθρο 68 «Νομοπαραγωγική διαδικασία, ανάλυση συνεπειών ρυθμίσεων και παραγωγή επίσημων στατιστικών για τα ΑμεΑ» τα εξής: «1. Κατά το στάδιο της νομοπαραγωγικής διαδικασίας τα αρμόδια όργανα συνεκτιμούν τα δικαιώματα των ΑμεΑ, όπως αυτά περιγράφονται στη Σύμβαση και κατά τη διάρκεια της κατάρτισης σχεδίων νόμου, συνεργάζονται με το Συντονιστικό Μηχανισμό του άρθρου 69 και με το Κεντρικό Σημείο Αναφοράς του άρθρου 70 και τελούν σε διαβούλευση με αναγνωρισμένες αντιπροσωπευτικές οργανώσεις του αναπηρικού κινήματος, με άτομα και με ομάδες ατόμων που έχουν εύλογο ενδιαφέρον για τα δικαιώματα των ΑμεΑ [...]»

τον ν.4074/2012 (ΦΕΚ 88 Α΄/11.04.2012), με τον οποίο η χώρα μας κύρωσε τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία μαζί με το προαιρετικό πρωτόκολλο που τη συνοδεύει, γεγονός που συνεπάγεται την εφαρμογή της σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο,

η Ε.Σ.Α.μεΑ. προτείνει τη συμπερίληψη των εξής προτάσεων στο Μέρος Α΄ του νομοσχεδίου: 

1. Θέσπιση καθολικής ακατάσχετης προστασίας κύριας κατοικίας για οφειλέτες με αναπηρία. 

Απόλυτη προστασία από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς της κύριας κατοικίας που ανήκει σε άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις ή στα πρόσωπα που έχουν στην οικογένειά τους άτομα με βαριές αναπηρίες, εφόσον αυτή ιδιοκατοικείται, καθώς και η μη πώληση στεγαστικού ή καταναλωτικού δανείου που ανήκει σε άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις σε funds.

2. Εξωδικαστικός μηχανισμός: διπλασιασμός των εισοδηματικών ορίων για τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις με ποσοστό αναπηρίας 50% και άνω και τις οικογένειές τους και δυνατότητα επανένταξης χωρίς να απαιτείται η παρέλευση 12μηνου από την ολοκλήρωση προηγούμενης διαδικασίας Εξωδικαστικού Μηχανισμού.

3. Ειδική ρύθμιση για το πλαφόν οφειλών και διαγραφή ανατοκισμών

Με αφορμή τη θετική διάταξη για τον περιορισμό των παλαιών οφειλών έως το τριπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου, προτείνεται ειδική μέριμνα για νοικοκυριά που περιλαμβάνουν άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία, το ανώτατο όριο της συνολικής απαίτησης (κεφάλαιο, τόκοι και έξοδα) προτείνεται να μην υπερβαίνει το διπλάσιο (αντί του τριπλασίου) του αρχικού ληφθέντος κεφαλαίου, ώστε να διευκολυνθεί η πραγματική εξυγίανση και η δυνατότητα αποπληρωμής.

4. Υποχρεωτική φυσική και ψηφιακή προσβασιμότητα στη διαδικασία διαπραγμάτευσης

Στο πλαίσιο των υποχρεώσεων των servicers και των ψηφιακών πλατφορμών, προτείνεται να ενταχθεί ρητή υποχρέωση παροχής πλήρως προσβάσιμων ψηφιακών συστημάτων (συμβατών με screen readers κ.λπ.) καθώς και ειδικής τηλεφωνικής ή γραπτής γραμμής εξυπηρέτησης για οφειλέτες με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις. Παράλληλα, οι δεσμευτικές προθεσμίες απάντησης των servicers σε αιτήματα ρύθμισης που υποβάλλονται από άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις, θα πρέπει να συντομευθούν στο μισό του προβλεπόμενου χρόνου, λόγω της άμεσης ανάγκης προστασίας των ευάλωτων αυτών νοικοκυριών.

5. Επέκταση της προστασίας που παρέχεται στα άτομα με αναπηρία και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%. 

Η ρύθμιση θα πρέπει να ενταχθεί στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο του «ευάλωτου οφειλέτη» και να παρέχει στους ανωτέρω γονείς/φροντιστές την ίδια προστασία και τα ίδια αυξημένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που προβλέπονται για τους οφειλέτες με αναπηρία.

Ευελπιστώντας ότι θα ανταποκριθείτε θετικά στις προτάσεις μας, σας ευχαριστούμε θερμά εκ των προτέρων.