Ισότιμη συμμετοχή και δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό των ατόμων με σύνδρομο Down
Παρακολουθήστε το βίντεο https://youtu.be/bB07h9WM5A8?si=odvfmJPhScbGAz09
Το σύνδρομο Down υπήρξε ανέκαθεν μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας, υπάρχει σε όλες τις περιοχές του κόσμου και έχει ως αποτέλεσμα ποικίλες επιδράσεις στη μάθηση, στα φυσικά χαρακτηριστικά ή στην υγεία του ατόμου.
Για την Παγκόσμια Ημέρα Συνδρόμου Down 2026, με το μήνυμα «Together Against Loneliness - Μαζί απέναντι στη μοναξιά», η διεθνής κοινότητα καλεί τις κοινωνίες να δημιουργήσουν συνθήκες ουσιαστικής συμμετοχής και ισότιμων κοινωνικών σχέσεων. Η μοναξιά δεν αποτελεί προσωπικό χαρακτηριστικό, ούτε επιλογή των ατόμων με σύνδρομο Down και άλλες αναπηρίες, αλλά αποτέλεσμα κοινωνικών εμποδίων, στερεοτύπων και ανεπαρκών πολιτικών συμπερίληψης.
Στην Ελλάδα οι οικογένειες με μέλη με σύνδρομο Down εκπροσωπούνται από την ΠΟΣΓΚΑμεΑ, μέλος της ΕΣΑμεΑ:
Διεκδικήσεις:
- πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και αποκατάστασης
- ισχυρά προγράμματα πρώιμης παρέμβασης και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης
- πραγματικές ευκαιρίες επαγγελματικής κατάρτισης και πρόσβασης στην απασχόληση
- επαρκείς υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας και στήριξης των οικογενειών
- ενδυνάμωση της υποστηριζόμενης και ανεξάρτητης διαβίωσης στην κοινότητα
- πολιτικές που ενισχύουν την αυτονομία και τον αυτοπροσδιορισμό των ατόμων με σύνδρομο Down και άλλες βαριές αναπηρίες.
Ανακοίνωση ΠΟΣΓΚΑμεΑ: «21 Μαρτίου 2026: Παγκόσμια Ημέρα για τα Άτομα με Σύνδρομο Down»
Με αφορμή την αυριανή 21η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα για τα Άτομα με Σύνδρομο Down, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ υπενθυμίζει ότι η ισότητα, η αξιοπρέπεια και η κοινωνική συμμετοχή των ατόμων με σύνδρομο Down και άλλες νοητικές αναπηρίες δεν αποτελούν αυτονόητες πραγματικότητες, αλλά παραμένουν διαρκές πεδίο διεκδίκησης.
Για την ΠΟΣΓΚΑμεΑ και το βασικό της κύτταρο - εμάς, τους γονείς και κηδεμόνες των ατόμων με νοητική αναπηρία, αυτισμό, σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολλαπλές αναπηρίες και όλων των ανήλικων ατόμων με κάθε μορφής αναπηρία - η ημέρα αυτή αποτελεί μια ακόμη αφορμή να αναδειχθούν τόσο τα δικαιώματα και οι δυνατότητες των ατόμων με σύνδρομο Down, όσο και τα εμπόδια που εξακολουθούν να περιορίζουν την πλήρη και ισότιμη ένταξή τους στην κοινωνία.
Το σύνδρομο Down αποτελεί μια γενετική κατάσταση και όχι ασθένεια. Τα άτομα με σύνδρομο Down είναι ισότιμα μέλη της κοινωνίας και έχουν το δικαίωμα να ζουν, να μαθαίνουν, να εργάζονται και να συμμετέχουν ενεργά στην κοινότητα.
Η Παγκόσμια Ημέρα για τα Άτομα με Σύνδρομο Down το 2026 αναδεικνύει διεθνώς το ζήτημα της κοινωνικής απομόνωσης και της μοναξιάς που βιώνουν πολλά άτομα με σύνδρομο Down και άλλες νοητικές αναπηρίες. Με το μήνυμα «Together Against Loneliness - Μαζί απέναντι στη μοναξιά», η διεθνής κοινότητα καλεί τις κοινωνίες να δημιουργήσουν συνθήκες ουσιαστικής συμμετοχής και ισότιμων κοινωνικών σχέσεων. Η μοναξιά δεν αποτελεί προσωπικό χαρακτηριστικό, ούτε επιλογή των ατόμων με σύνδρομο Down και συναφείς αναπηρίες, αλλά αποτέλεσμα κοινωνικών εμποδίων, στερεοτύπων και ανεπαρκών πολιτικών ένταξης.
Στον πυρήνα των σύγχρονων εξελίξεων στο αναπηρικό κίνημα βρίσκεται το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό. Τα άτομα με σύνδρομο Down δεν είναι παθητικοί αποδέκτες φροντίδας ή προστασίας. Είναι πολίτες με δικαιώματα, με φωνή, με επιθυμίες και επιλογές για τη ζωή τους. Η κοινωνία και η πολιτεία οφείλουν να δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε αυτή η φωνή να ακούγεται και να λαμβάνεται υπόψη στις αποφάσεις που τα αφορούν.
Παρά τις σημαντικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών και την κύρωση από τη χώρα μας της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (ν. 4074/2012), παραμένουν εμφανείς και σοβαρές οι παραβιάσεις του δικαιωματικού κεκτημένου των ατόμων με σύνδρομο Down και άλλες νοητικές αναπηρίες. Τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν δεν αποτελούν ατομικές δυσκολίες, αλλά αποτέλεσμα κοινωνικών επιλογών, θεσμικών καθυστερήσεων και ανεπαρκών πολιτικών που εξακολουθούν να περιορίζουν την πλήρη και ισότιμη συμμετοχή τους στην κοινωνική ζωή.
Τα άτομα με σύνδρομο Down εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιορισμούς στην ένταξη στο εκπαιδευτικό σύστημα, εμπόδια στην πρόσβαση στην επαγγελματική κατάρτιση και στην εργασία, ελλείψεις σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας που ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες τους, ανεπαρκείς δομές και υπηρεσίες υποστήριξης της ανεξάρτητης και υποστηριζόμενης διαβίωσης στην κοινότητα.
Η αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ουσιαστική εφαρμογή της δικαιωματικής προσέγγισης και του κοινωνικού μοντέλου της αναπηρίας, που θέτουν στο επίκεντρο την άρση κάθε μορφής διάκρισης και αποκλεισμού και τη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλους. Ωστόσο, η απόσταση που απομένει να διανυθεί είναι ακόμη σημαντική…
