Αναντικατάστατος ο ρόλος των οργανώσεων των ατόμων με αναπηρία
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία διοργάνωσαν μια παράλληλη εκδήλωση στο πλαίσιο της Διάσκεψης των Κρατών Μελών της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (UNCRPD), που πραγματοποιήθηκε στην Νέα Υόρκη στην έδρα του ΟΗΕ, με αφορμή την 20ή επέτειο της Σύμβασης, από τις 9 έως τις 11 Ιουνίου με κεντρικό θέμα: «Η Σύμβαση στα 20 - Εορτασμός και εδραίωση των επιτευγμάτων και διαμόρφωση της επόμενης φάσης υλοποίησης σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο».
Στην εκδήλωση συζητήθηκαν ο ουσιαστικός ρόλος των οργανώσεων των ατόμων με αναπηρία και της κοινωνίας των πολιτών στη διαμόρφωση νομοθεσίας και πολιτικών που συμπεριλαμβάνουν την αναπηρία.
Η εκδήλωση εξέτασε τόσο την πρόοδο που έχει σημειωθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες όσο και την επείγουσα ανάγκη προστασίας του χώρου των πολιτών, της ενίσχυσης της συμμετοχής και της επένδυσης στη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του αναπηρικού κινήματος.
Αξίζει να υπενθυμίσουμε τον ρόλο της Ελλάδας εκείνες τις ημέρες, πριν 20 χρόνια, που πρωτοστάτησε στην υπογραφή του κειμένου, μέσου του προέδρου της ΕΣΑμεΑ και του European Disability Forum (EDF) Ιωάννη Βαρδακαστάνη. Κατά την επίσημη Τελετή Υπογραφής στα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ, ο κ. Βαρδακαστάνης πρωτοστάτησε στις διαδικασίες εκπροσωπώντας εκατοντάδες διεθνείς οργανώσεις ατόμων με αναπηρία. Στη συνέντευξη Τύπου αμέσως μετά την τελετή, αποτύπωσε την ανάγκη για άμεση δράση με τη χαρακτηριστική του δήλωση: «Τα λόγια είναι εδώ, οι πράξεις περιμένουν».
Κυριότερα σημεία της συζήτησης
Ένα κυρίαρχο θέμα καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης ΕΕ - EDF ήταν ότι η ουσιαστική συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο της λήψης αποφάσεων.
Οι ομιλητές τόνισαν ότι το άρθρο 4.3 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία παραμένει μία από τις πιο μετασχηματιστικές διατάξεις της Σύμβασης, καθώς απαιτεί από τις κυβερνήσεις και τους θεσμούς να διαβουλεύονται στενά και να εμπλέκουν ενεργά τα άτομα με αναπηρία μέσω των οργανώσεων που τους εκπροσωπούν. Η αρχή αυτή, που συχνά συνοψίζεται στο σύνθημα «Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς», αντικατοπτρίστηκε στις εκκλήσεις για οργανωμένες, μόνιμες και προσβάσιμες διαδικασίες διαβούλευσης που επηρεάζουν ουσιαστικά τα πολιτικά αποτελέσματα.
Αρκετοί ομιλητές υπογράμμισαν τη σημασία των μοντέλων χρηματοδότησης που αναγνωρίζουν τις οργανώσεις ατόμων με αναπηρία ως πολιτικούς παράγοντες, εμπειρογνώμονες και συνδημιουργούς της δημόσιας πολιτικής.
Ένα δύσκολο παγκόσμιο πλαίσιο
Η συζήτηση υπογράμμισε επίσης ότι το έργο για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία διαμορφώνεται όλο και περισσότερο από ένα δύσκολο παγκόσμιο πλαίσιο.
Οι ομιλητές αναφέρθηκαν στη συρρίκνωση του δημόσιου χώρου, στις μειώσεις της χρηματοδότησης, στις αντιδράσεις ενάντια στα ανθρώπινα δικαιώματα και στον αντίκτυπο των αλληλοκαλυπτόμενων κρίσεων, όπως οι συγκρούσεις, η κλιματική αλλαγή, η οικονομική δυσχέρεια και ο ψηφιακός μετασχηματισμός. Οι συμμετέχοντες τόνισαν ότι η πρόοδος απαιτεί συχνά χρόνο, υπομονή, επιμονή και μακροπρόθεσμες συμμαχίες μεταξύ κινημάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των γυναικών, της κλιματικής δικαιοσύνης και άλλων δικτύων κοινωνικής δικαιοσύνης.
Μια πρόσκληση για μακροπρόθεσμη δέσμευση
Η εκδήλωση κατέστησε σαφές ότι, είκοσι χρόνια μετά την υιοθέτηση της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, ο ρόλος των οργανώσεων των ατόμων με αναπηρία και της κοινωνίας των πολιτών παραμένει θεμελιώδης για την προώθηση της αλλαγής.
Οι κυβερνήσεις, οι φορείς χρηματοδότησης και οι θεσμοί πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα άτομα με αναπηρία και οι αντιπροσωπευτικές οργανώσεις τους διαθέτουν τον χώρο, τους πόρους και την επιρροή που απαιτούνται για την πλήρη συμμετοχή τους.
Ήταν ταυτόχρονα μια στιγμή για τον εορτασμό της προόδου που έχει συντελεστεί, αλλά και μια υπενθύμιση ότι η ουσιαστική συμπερίληψη απαιτεί διαρκή πολιτική βούληση, διαρθρωτική υποστήριξη και μακροπρόθεσμη δέσμευση για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία.
