(Αρ. Πρωτ.: 225)

Κύριε Υπουργέ, 

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) η οποία αποτελεί τον τριτοβάθμιο κοινωνικό και συνδικαλιστικό φορέα των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους στη χώρα, επίσημα αναγνωρισμένο Κοινωνικό Εταίρο της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας, χρόνιας/σπάνιας πάθησης, με το παρόν εκφράζει τη βαθιά ανησυχία της για την παρατεταμένη αδράνεια της Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές, η οποία αποτελεί τον ανώτατο μηχανισμό ελέγχου για την προστασία των δικαιωμάτων των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην Ελλάδα. 

Όπως επισημαίνουν και οι Σύλλογοι Ληπτών Υπηρεσιών, Οικογενειών, Επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας και Πολιτών στην Ανοιχτή Επιστολή τους, η εν λόγω Επιτροπή, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τη σχετική νομοθεσία, έχει αρμοδιότητα να εποπτεύει και να ελέγχει θέματα όπως η προστασία των δικαιωμάτων, οι συνθήκες διαβίωσης στις Μονάδες Ψυχικής Υγείας, η αμφισβήτηση της ακούσιας νοσηλείας στο δικαστήριο, η πρόσβαση σε αρχεία και νομική συμβουλή κ.λπ.

Παρά τις δημόσιες δεσμεύσεις της ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας ότι θα ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις των συλλογικών φορέων και ότι θα διασφαλιστεί η άμεση και απρόσκοπτη λειτουργία της Επιτροπής, στην πράξη παραμένει ανενεργή για περισσότερο από τρία χρόνια, από την τελευταία συγκρότησή της τον Σεπτέμβριο του 2022. Ταυτόχρονα, η προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχική αναπηρία εμφανίζεται αποδυναμωμένη σε επίπεδο ουσιαστικών θεσμικών εγγυήσεων, παρά το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο που έχει τεθεί προς διασφάλισή τους.

Δεδομένου ότι η ουσιαστική διασφάλιση των δικαιωμάτων δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς ενεργούς και αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου, καθώς και χωρίς την άμεση και απρόσκοπτη λειτουργία των αρμοδίων οργάνων, θεωρούμε επιβεβλημένη την άμεση παρέμβασή σας για την αποκατάσταση της ουσιαστική προστασίας των εν λόγω δικαιωμάτων.

Ως εκ τούτου, απαιτούμε τα εξής:

• Άμεση επανενεργοποίηση της Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές και πλήρη λειτουργία της σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, με τη συμμετοχή εκπροσώπου της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία, η οποία, όπως επανειλημμένα έχουμε τονίσει, αποτελεί τον αντιπροσωπευτικότερο τριτοβάθμιο φορέα εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις στη χώρα, εκπροσωπώντας περισσότερες από 30 Εθνικές και Περιφερειακές Ομοσπονδίες, οι οποίες έχουν μέλη συνολικά περισσότερες από πεντακόσιες (500) πρωτοβάθμιες οργανώσεις-Συλλόγους ατόμων με αναπηρία, με χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και οργανώσεις των οικογενειών τους, εκπροσωπώντας άμεσα ή έμμεσα τα δικαιώματα και τα συμφέροντα περισσότερων από δύο εκατομμύρια πολιτών με αναπηρία, με χρόνια ή/και σπάνια πάθηση και των οικογενειών τους στην χώρα μας, διαθέτοντας τη δέουσα αναγνωρισιμότητα τόσο στην ελληνική κοινωνία, όσο και έναντι των αρμοδίων εθνικών και ευρωπαϊκών διοικητικών αρχών.
• Σύσταση και λειτουργία αντίστοιχων Επιτροπών Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε κάθε νομό της χώρας, όπως προβλέπεται, σε επίπεδο Τομεακών και Περιφερειακών Διοικήσεων.
• Ουσιαστικό και ανεξάρτητο έλεγχο των ακούσιων νοσηλειών σε δημόσιες και ιδιωτικές Μονάδες Ψυχικής Υγείας, με πλήρη διαφάνεια και προστασία των ατομικών δικαιωμάτων.
• Τήρηση των δημόσιων δεσμεύσεων του Υπουργείου για ισότιμη συμμετοχή των ληπτών υπηρεσιών και των οικογενειών τους στα κέντρα λήψης αποφάσεων που τους αφορούν.

Είμαστε στη διάθεσή σας για περαιτέρω συνεργασία και συζήτηση επί των παραπάνω θεμάτων.

Στο παρόν επισυνάπτεται η Ανοιχτή Επιστολή των Συλλόγων, Ληπτών Υπηρεσιών, Οικογενειών, Επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας και Πολιτών.