Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), η οποία αποτελεί την τριτοβάθμια κοινωνική και συνδικαλιστική οργάνωση εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους στη χώρα, κοινωνικό εταίρο της Ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας και ιδρυτικό μέλος του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία (European Disability Forum – EDF), που εκπροσωπεί πάνω από 100 εκατομμύρια ευρωπαίους πολίτες με αναπηρία, με το παρόν θέλει να εκφράσει την έντονη διαμαρτυρία της για τη μη συμμετοχή εκπροσώπου της στην Ομάδα Εργασίας που συγκροτήσατε με την υπ’ αριθμ. 7017/7/247/11.05.2024 απόφασή σας, με αντικείμενο τη βελτίωση της αστυνομικής ανταπόκρισης κατά τον χειρισμό υποθέσεων βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας.
Η εν λόγω παράλειψη προκαλεί έκπληξη και σοβαρό προβληματισμό, δεδομένου ότι τα ζητήματα βίας κατά των γυναικών αφορούν άμεσα τις γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία, καθώς και τις μητέρες παιδιών με αναπηρία, οι οποίες έρχονται αντιμέτωπες με πολλαπλές και διασταυρούμενες μορφές διακρίσεων. Η ιδιαίτερα δυσμενής θέση στην οποία βρίσκονται οι γυναίκες με αναπηρία τονίζεται και στην παρ. 72 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1385 για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της εξ οικείων βίας, σύμφωνα με την οποία «οι γυναίκες με αναπηρία υφίστανται δυσανάλογα βία κατά των γυναικών και εξ οικείων βία και, λόγω των αναπηριών τους, αντιμετωπίζουν συχνά δυσκολίες όσον αφορά την πρόσβαση σε μέτρα προστασίας και υποστήριξης».[1] Συνεπώς, καθίσταται σαφές ότι κάθε πολιτική και μέτρο που αφορά την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών οφείλει να ενσωματώνει τη διάσταση της αναπηρίας και να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες ευαλωτότητας που αυτή συνεπάγεται.
Περαιτέρω, θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι σύμφωνα με το Άρθρο 4 παρ. 3 της Σύμβασης των ΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, που η χώρα μας κύρωσε με τον ν. 4074/2012, τα κράτη-μέλη οφείλουν, κατά την ανάπτυξη και εφαρμογή νομοθεσίας, πολιτικών και δράσεων που αφορούν τα άτομα με αναπηρία, να διαβουλεύονται στενά και να εμπλέκουν ενεργά τα ίδια τα άτομα με αναπηρία, μέσω των αντιπροσωπευτικών τους οργανώσεων. Κατά συνέπεια, η υποχρέωση αυτή καθιστά τη συμμετοχή εκπροσώπου της Ε.Σ.Α.μεΑ. στην Ομάδα Εργασίας θεσμικά αναγκαία.
Αντίστοιχα, η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας (Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης),[2] προβλέπει στο Άρθρο 4, παρ. 3 ότι τα κράτη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την προστασία και υποστήριξη θυμάτων βίας κατά των γυναικών και ενδοοικογενειακής βίας χωρίς διάκριση σε κανένα άτομο ή ομάδα, συμπεριλαμβανομένων και των ατόμων με αναπηρία.[3]
Η μη συμμετοχή εκπροσώπου της Ε.Σ.Α.μεΑ. στη συγκεκριμένη Ομάδα Εργασίας αντιβαίνει αφενός τις διεθνείς και ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας, αφετέρου τη θεμελιώδη αρχή του αναπηρικού κινήματος «Τίποτα για εμάς, χωρίς εμάς». Η συμμετοχή των αντιπροσωπευτικών οργανώσεων των ατόμων με αναπηρία στη διαμόρφωση πολιτικών που τα αφορούν δεν αποτελεί απλώς τυπική διαδικασία, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για την οριζόντια ενσωμάτωση της διάστασης της αναπηρίας σε όλες τις δημόσιες πολιτικές, πόσο μάλλον εκείνων που αφορούν την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας, καθώς και τη διασφάλιση της ισότιμης προστασίας και του πλήρους σεβασμού των δικαιωμάτων των γυναικών με αναπηρία, των κοριτσιών με αναπηρία, καθώς και των μητέρων παιδιών με αναπηρία.
Κύριε Υπουργέ,
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, ζητούμε την άμεση ένταξη εκπροσώπου της Ε.Σ.Α.μεΑ. στην εν λόγω Ομάδα Εργασίας, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ανάγκες και τα δικαιώματα των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία, καθώς και των μητέρων παιδιών με αναπηρία θα ληφθούν ουσιαστικά υπόψη στον σχεδιασμό των σχετικών παρεμβάσεων για τη βελτίωση της αστυνομικής ανταπόκρισης κατά το χειρισμό των υποθέσεων βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε συνεργασία με στόχο τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη συμπεριληπτικών και αποτελεσματικών πολιτικών που θα διασφαλίζουν ίση προστασία για όλες τις γυναίκες, χωρίς αποκλεισμούς.
[1] Βλ. Οδηγία (ΕΕ) 2024/1385 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της εξ οικείων βίας. Διαθέσιμη στο: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401385
[2] Η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας κυρώθηκε από τη χώρα μας με το ν. 4531/2018.
[3] Σύμφωνα με την παρ. 3 του Άρθρου 4 ‘Θεμελιώδη δικαιώματα, ισότητα και μη διάκριση’ «Η εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας Σύμβασης από τα Μέρη, συγκεκριμένα των μέτρων για την προστασία των δικαιωμάτων των θυμάτων, θα διασφαλίζεται χωρίς καμία διάκριση λόγω φύλου, γένους, φυλής, χρώματος, γλώσσας, θρησκείας, πολιτικής ή άλλης άποψης, εθνικής ή κοινωνικής καταγωγής, σχέσης με εθνική μειονότητα, περιουσίας, γέννησης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας φύλου, ηλικίας, κατάστασης υγείας, αναπηρίας, οικογενειακής κατάστασης, μεταναστευτικής ή προσφυγικής κατάστασης, ή άλλης κατάστασης».
