Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι Μέλη,  

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) αποτελεί την τριτοβάθμια κοινωνική και συνδικαλιστική οργάνωση εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους στη χώρα, κοινωνικό εταίρο της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας και χρόνιας πάθησης.  

Με το παρόν έγγραφό μας και με αφορμή το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο: «Αναμόρφωση της βαθμολογικής διάρθρωσης, του συστήματος βαθμολογικών προαγωγών και του συστήματος επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων του δημοσίου τομέα, αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμός του νομικού προσώπου δημόσιου δικαίου με την επωνυμία «Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης» και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Εσωτερικών» που έχει κατατεθεί στη Βουλή για συζήτηση και ψήφιση, σας καταθέτουμε τις προτάσεις μας και ζητάμε να κληθεί εκπρόσωπος της Ε.Σ.Α.μεΑ. κατά τη συζήτησή του στην Επιτροπή, προκειμένου να σας αναπτύξουμε πιο διεξοδικά τις θέσεις της Συνομοσπονδίας.   

 Λαμβάνοντας υπόψη:  

•    την παρ. 6 του Άρθρου 21 του Συντάγματος της χώρας, σύμφωνα με την οποία «τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας», συνταγματικές επιταγές και απαιτήσεις της εθνικής μας νομοθεσίας, όπως:

•    τον ν.4488/2017, ο οποίος αναφέρει στο άρθρο 68 «Νομοπαραγωγική διαδικασία, ανάλυση συνεπειών ρυθμίσεων και παραγωγή επίσημων στατιστικών για τα ΑμεΑ» τα εξής: «1. Κατά το στάδιο της νομοπαραγωγικής διαδικασίας τα αρμόδια όργανα συνεκτιμούν τα δικαιώματα των ΑμεΑ, όπως αυτά περιγράφονται στη Σύμβαση και κατά τη διάρκεια της κατάρτισης σχεδίων νόμου, συνεργάζονται με το Συντονιστικό Μηχανισμό του άρθρου 69 και με το Κεντρικό Σημείο Αναφοράς του άρθρου 70 και τελούν σε διαβούλευση με αναγνωρισμένες αντιπροσωπευτικές οργανώσεις του αναπηρικού κινήματος, με άτομα και με ομάδες ατόμων που έχουν εύλογο ενδιαφέρον για τα δικαιώματα των ΑμεΑ [...]»

•    τον ν.4074/2012 (ΦΕΚ 88 Α΄/11.04.2012), με τον οποίο η χώρα μας κύρωσε τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία μαζί με το προαιρετικό πρωτόκολλο που τη συνοδεύει, γεγονός που συνεπάγεται την εφαρμογή της σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο,

θα θέλαμε να επισημάνουμε τα εξής:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου αναμορφώνει συνολικά το σύστημα βαθμολογικής εξέλιξης, προαγωγών, αξιολόγησης και επιλογής προϊσταμένων. Ωστόσο, πλην της πρόβλεψης του άρθρου 9 παρ. 11 για τη χορήγηση διευκολύνσεων κατά τη γραπτή εξέταση, δεν προκύπτει αντίστοιχη ρητή προστασία για τα υπόλοιπα στάδια της υπηρεσιακής εξέλιξης.  

Κρίνεται αναγκαίο να προβλεφθεί ρητά η διασφάλιση της ουσιαστικής ισότητας και της ισότιμης υπηρεσιακής εξέλιξης των δημοσίων υπαλλήλων με αναπηρία, καθώς και η διασφάλιση της προσβασιμότητας όλων των διαδικασιών επιλογής προϊσταμένων, συμπεριλαμβανομένων εξετάσεων, συνεντεύξεων, ηλεκτρονικών συστημάτων και λοιπών διαδικασιών.

Προτείνουμε τις εξής τροποποιήσεις και προσθήκες ανά άρθρο:  

Άρθρο 5 Χρόνος βαθμολογικής προαγωγής - Αντικατάσταση άρθρου 82 Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. 

Στο άρθρο αυτό καθορίζονται οι ελάχιστοι χρόνοι παραμονής σε κάθε βαθμό και προβλέπονται μειώσεις χρόνου για συγκεκριμένα προσόντα και υψηλή απόδοση. Δεν υπάρχει όμως ειδική πρόβλεψη για υπαλλήλους με αναπηρία, χρόνια ή σπάνια πάθηση, όταν η υπηρεσιακή τους διαδρομή έχει αντικειμενικά επηρεαστεί από την αναπηρία ή από τις αναγκαίες εύλογες προσαρμογές. 

Αυτό οδηγεί σε έμμεση δυσμενή μεταχείριση. Για παράδειγμα, εάν ένας υπάλληλος λόγω αναπηρίας χρειάζεται προσαρμοσμένο ωράριο, τηλεργασία, συχνότερες άδειες που συνδέονται με την αναπηρία ή δεν μπορεί να παρακολουθήσει συγκεκριμένες εκπαιδευτικές δράσεις με τον ίδιο τρόπο, δεν είναι λογικό η διαφορετική υπηρεσιακή του διαδρομή να οδηγεί αυτομάτως σε βραδύτερη εξέλιξη.

Προτείνεται να προβλεφθεί ρητά ότι η αναπηρία, καθώς και η χρήση εύλογων προσαρμογών, δεν μπορεί να οδηγεί σε δυσμενέστερη βαθμολογική εξέλιξη ή σε επιμήκυνση του προβλεπόμενου χρόνου προαγωγής. Όταν η υπηρεσιακή εξέλιξη υπαλλήλου έχει επηρεαστεί αντικειμενικά λόγω αναπηρίας, αυτό θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για τη διασφάλιση της ισότητας μεταξύ των υπαλλήλων.

Άρθρο 9 Ένταξη στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων – Γραπτή εξέταση–Περιεχόμενο  –Προσθήκη άρθρου 84Β στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.

Σύμφωνα με την παρ. 11, του άρθρου 9, στα άτομα με αναπηρία χορηγείται «κάθε απαιτούμενη διευκόλυνση» για ισότιμη συμμετοχή. 

Λαμβάνοντας υπόψη όμως ότι η εξέταση περιλαμβάνει όχι μόνο ερωτήσεις γνώσεων αλλά και δοκιμασίες δεξιοτήτων και αποτελεσματικότητας και μπορεί να χρησιμοποιεί διαφορετικά εργαλεία αξιολόγησης, η προσαρμογή πρέπει να αφορά ολόκληρη τη διαδικασία, όχι μόνο τον τρόπο πρόσβασης στην αίθουσα ή τον επιπλέον χρόνο.

Ως εκ τούτου, προτείνεται, η πρόβλεψη για τη διευκόλυνση των ατόμων με αναπηρία να καλύπτει όλα τα στάδια και τις μορφές εξέτασης, συμπεριλαμβανομένων των δοκιμασιών δεξιοτήτων και αποτελεσματικότητας. Οι αναγκαίες εύλογες και εξατομικευμένες προσαρμογές ως προς τον χρόνο, τον τρόπο εξέτασης, τον εξοπλισμό ή τα χρησιμοποιούμενα μέσα δεν θα πρέπει να συνεπάγονται οποιαδήποτε δυσμενή επίπτωση στη βαθμολογία.

Άρθρο 12 – Κριτήρια επιλογής Προϊσταμένων - Αντικατάσταση άρθρου 85 Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.

Στο άρθρο 12 θεσπίζεται νέα μοριοδότηση των τυπικών προσόντων, της εργασιακής εμπειρίας και της άσκησης καθηκόντων ευθύνης. 

Ένα σύστημα όμως που βασίζεται έντονα σε μήνες εργασιακής εμπειρίας, άσκηση καθηκόντων ευθύνης ή εκπαιδευτικά προσόντα, μπορεί να δημιουργήσει μειονέκτημα σε κάποιον υπάλληλο με αναπηρία, εάν η αναπηρία έχει επηρεάσει την πρόσβαση σε θέσεις ευθύνης ή την απόκτηση ορισμένων προσόντων.

Προτείνεται να προβλεφθεί ότι η αναπηρία ή η χρήση εύλογων προσαρμογών δεν μπορεί να επηρεάζει δυσμενώς τη μοριοδότηση των υποψηφίων. Σε περίπτωση που η αναπηρία έχει επηρεάσει αντικειμενικά την απόκτηση προσόντων, την υπηρεσιακή εμπειρία ή την άσκηση καθηκόντων ευθύνης, το γεγονός αυτό θα πρέπει να συνεκτιμάται, ώστε να αποτρέπεται η έμμεση δυσμενής διάκριση.

Άρθρο 18 Διαδικασία επιλογής Προϊσταμένων επιπέδων Διεύθυνσης και Τμήματος - Προσθήκη άρθρου 86Ε στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.

Στο άρθρο 18 προβλέπεται ότι, αφού καταρτιστεί ο πίνακας κατάταξης, για τις θέσεις Διεύθυνσης και Τμήματος επιλέγεται μεταξύ των υποψηφίων με τις υψηλότερες βαθμολογίες ο καταλληλότερος, ενώ σε περίπτωση ισοβαθμίας απαιτείται αιτιολογημένη επιλογή. 

Προτείνεται να διευκρινιστεί ότι η αναπηρία ή οι εύλογες προσαρμογές που απαιτούνται για την άσκηση των καθηκόντων δεν μπορούν να αποτελούν λόγο δυσμενέστερης κρίσης ως προς την καταλληλότητα υποψηφίου για θέση ευθύνης. Η κρίση θα πρέπει να βασίζεται στις πραγματικές ικανότητες, στα προσόντα και στην υπηρεσιακή απόδοση του υποψηφίου.

 Άρθρο 24 Διαδικασία αξιολόγησης υπαλλήλων - Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 12 ν. 4940/2022

Προτείνεται κατά την αξιολόγηση υπαλλήλων με αναπηρία να λαμβάνονται υπόψη οι εύλογες προσαρμογές που εφαρμόζονται κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Ο διαφορετικός τρόπος εκτέλεσης μιας εργασίας, όταν οφείλεται στην αναπηρία ή σε αναγκαία προσαρμογή, δεν θα πρέπει να επηρεάζει αρνητικά την αξιολόγηση της απόδοσης, των δεξιοτήτων και της επαγγελματικής επάρκειας.

Ευελπιστώντας ότι θα ανταποκριθείτε θετικά στις προτάσεις μας, 

Σας ευχαριστούμε θερμά εκ των προτέρων.