Την απάντησή της στην ανοιχτή πρόσκληση διαλόγου για την προσβασιμότητα στον σιδηρόδρομο απάντησε με επιστολή της η ΕΣΑμεΑ, μετά από διαβούλευση με τις οργανώσεις - μέλη της, στον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Hellenic Train Roberto Rinaudo. Το έγγραφο επισυνάπτεται.
Για την Ε.Σ.Α.μεΑ. και σύσσωμο το αναπηρικό κίνημα, το ζήτημα της προσβασιμότητας των μεταφορών αποτελεί πάγια προτεραιότητα, καθώς συνδέεται άρρηκτα με την ασφάλεια αλλά και συνιστά κρίσιμη προϋπόθεση για την ανεξάρτητη διαβίωση και την κοινωνική ένταξη της πληθυσμιακής ομάδας των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους. Η έλλειψη προσβασιμότητας στις μεταφορές (υποδομές και υπηρεσίες, συμβατικές και ψηφιακές) αυξάνει τον κίνδυνο ατυχημάτων, δυσχεραίνει τη διαφυγή σε περιπτώσεις έκτακτων αναγκών, ενισχύει την εξάρτηση των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις από τρίτα άτομα και δυσχεραίνει την ενεργή συμμετοχή τους στην οικονομική, κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική ζωή.
Η εφαρμογή της προσβασιμότητας προϋποθέτει τη λογική της δημιουργίας «προσβάσιμων αλυσίδων». Για το λόγο αυτό, κρίνεται αναγκαία η στενή συνεργασία όλων των συν-αρμόδιων φορέων. Ο όρος «προσβάσιμη αλυσίδα» αναφέρεται σε μια σειρά αλληλεξαρτώμενων και αλληλοσυμπληρούμενων παρεμβάσεων που διασφαλίζουν την αυτονομία, την άνεση και την ασφάλεια στη μετακίνηση των ατόμων με αναπηρία και, γενικότερα, των εμποδιζόμενων ατόμων. Παράλληλα, είναι απαραίτητη η τακτική συντήρηση και ο συνεχής έλεγχος των υποδομών και υπηρεσιών, καθώς ένα πρόβλημα λειτουργίας σε οποιονδήποτε κρίκο της προσβάσιμης αλυσίδας απαξιώνει τη συνολική προσπάθεια..
Η ανείπωτη τραγωδία στα Τέμπη αποκάλυψε με τον πιο οδυνηρό και δραματικό τρόπο τα σοβαρά ελλείμματα στον τομέα της ασφάλειας. Δεδομένου ότι τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις, καθώς και οι συνοδοί τους, αποτελούν την πλέον ευάλωτη ομάδα επιβατών σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, καθίσταται επιβεβλημένη η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου διαφυγής και διάσωσης, πλήρως προσαρμοσμένου στις δικές τους ανάγκες. Στο σχέδιο πρέπει να προβλέπονται τα ακόλουθα:
- Προσβάσιμα συστήματα ειδοποίησης/ενημέρωσης
- Προσβάσιμα μέσα/εξοπλισμό διαφυγής
- Προσαρμοσμένες διαδικασίες εκκένωσης
- Τακτικές ασκήσεις προσομοίωσης σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς
- Στοχευμένη ενημέρωση των δυνητικών επιβατών
- Συστηματική εκπαίδευση του προσωπικού
Επιπλέον, η συνεχής αξιολόγηση της ταξιδιωτικής εμπειρίας των επιβατών με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των συνοδών τους είναι απαραίτητη για τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών και την άρση όλων των εμποδίων με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι κατά τη διάρκεια των σιδηροδρομικών μετακινήσεών τους. Για τον σκοπό αυτό, προτείνεται η συμπλήρωση σχετικού ερωτηματολογίου μετά τη μετακίνηση, το οποίο θα πρέπει να διατίθεται σε προσβάσιμες μορφές, καθώς και η δημιουργία προσβάσιμου μηχανισμού υποβολής καταγγελιών και παραπόνων.
Στην επιστολή η ΕΣΑμεΑ δίνει απαντήσεις και προτάσεις στα ερωτήματα της Hellenic Train ανά κατηγορία αναπηρίας/χρόνιας/σπάνιας πάθησης: Επιβάτες με χρόνιες παθήσεις, με κινητική αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα, τυφλοί επιβάτες και επιβάτες με μερική όραση, κωφοί και βαρήκοοι επιβάτες, επιβάτες με νοητική αναπηρία, σύνδρομο Down (με συνοδούς -γονείς/κηδεμόνες), αυτισμό (που χρήζουν υποστήριξης από συνοδό), εγκεφαλική παράλυση, βαριές και πολλαπλές αναπηρίες (με υψηλή εξάρτηση από συνοδό), επιβάτες με ψυχική αναπηρία.
