Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Όπως γνωρίζετε, η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) αποτελεί την τριτοβάθμια Οργάνωση των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους στη χώρα και αναγνωρισμένο Κοινωνικό Εταίρο της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας.
Κύρια αποστολή της είναι η καταπολέμηση των διακρίσεων σε βάρος των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους και η προώθηση, προστασία και απόλαυση των ανθρωπίνων και συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων τους. Αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, αυτά κατοχυρώνονται με τη Σύμβαση του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, που η χώρα μας μαζί με το Προαιρετικό της Πρωτόκολλο επικύρωσε με τον Ν. 4074/2012.
Στο πλαίσιο των δράσεων της, η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) λειτουργεί την Υπηρεσία «Διεκδικούμε Μαζί» παρέχοντας καθημερινά πληροφορίες, υποστήριξη και ενδυνάμωση, συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού εξατομικευμένης παρέμβασης από κοινού με τον κάθε ενδιαφερόμενο.
Με την παρούσα επιστολή, επανερχόμαστε σχετικά με τα ζητήματα που υπάρχουν για την κάρτα αναπηρίας.
Αρχικά, σας επισημαίνουμε ότι η ύπαρξη εισοδηματικών κριτηρίων για τη δωρεάν μετακίνηση με τα αστικά μέσα μαζικής μεταφοράς δημιουργεί μεγάλο εμπόδιο στην καθημερινότητα των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και στις οικογένειές τους. Δεδομένου του υψηλού κόστους διαβίωσης που ολοένα και αυξάνεται καθημερινά, εύλογα δημιουργείται το ερώτημα σχετικά με το δημοσιονομικό κόστος που θα προκύψει από τη δωρεάν μετακίνηση αν θα είναι τόσο μεγάλο που η χώρα δεν μπορεί να το καλύψει. Η ύπαρξη εισοδηματικών κριτηρίων αποκλείει τη χρήση της κάρτας αναπηρίας στις μετακινήσεις με τα αστικά ΜΜΜ στις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας πλην της Αττικής και της Θεσσαλονίκης για την οποία απαιτείται το δελτίο μετακίνησης, δημιουργώντας θέμα άνισης μεταχείρισης. Στην περίπτωση που καταργηθούν τα εισοδηματικά κριτήρια, δεν θα τίθεται ζήτημα να μη γίνεται αποδεκτή η κάρτα αναπηρίας.
Επιπλέον, καθώς ήδη διανύουμε τον 3ο μήνα του 2026, μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιευθεί η σχετική νομοθεσία με την οποία προβλέπεται η μετακίνηση των ατόμων με αναπηρία κάθε έτος με συνέπεια άτομα με αναπηρία που δεν έχουν εκδώσει το δελτίο μετακίνησης, να στερούνται των δικαιωμάτων τους.
Ακόμη, σύμφωνα με την υπ’ Αριθμ. 16404/3-11-2025 Κοινή Υπουργική Απόφαση με θέμα: «Τροποποίηση της υπ’ αρ. 3571/12-03-2025 κοινής υπουργικής απόφασης «Καθορισμός των όρων, των προϋποθέσεων και της διαδικασίας για τη δωρεάν ή με μειωμένο εισιτήριο μετακίνηση α) των Ατόμων με Αναπηρίες και β) των πολυτέκνων και των μελών των οικογενειών τους, για τo έτος 2025, με τα μέσα συγκοινωνίας του Ο.Α.Σ.Α., του Ο.Σ.Ε.Θ. και των αστικών και υπεραστικών ΚΤΕΛ που είναι μέλη των ομοσπονδιών Π.Ο.Α.Σ. και Π.Ο.Α.Υ.Σ» (Β’ 1193)» στο Άρθρο 1 «Χρήση της Κάρτας Αναπηρίας στις μετακινήσεις» προβλέπεται ότι: «(…) 3. Για την άσκηση του δικαιώματος μετακίνησης με τα συγκοινωνιακά μέσα του Ο.Α.Σ.Α. και τα λεωφορεία του Ο.Σ.Ε.Θ., είναι υποχρεωτική η επικύρωση της πλαστικής ηλεκτρονικής Κάρτας Αναπηρίας στα ειδικά μηχανήματα επικύρωσης.». Συνεπώς, για τη δωρεάν μετακίνηση με το μετρό Θεσσαλονίκης απαιτείται ακόμα και σήμερα η προσωποποιημένη κάρτα του ΟΣΕΘ.
Επιπρόσθετα, σας μεταφέρουμε το αίτημα χιλιάδων ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και των οικογενειών τους σχετικά με τη χρήση της έντυπης & ψηφιακής κάρτας αναπηρίας. Δεδομένου ότι η πλαστική κάρτα αναπηρίας γίνεται αποδεκτή για την έκδοση μειωμένου εισιτηρίου στα υπεραστικά ΚΤΕΛ και αντίστοιχα, για τη δωρεάν μετακίνηση με τα αστικά συγκοινωνιακά μέσα του ΟΑΣΑ και τα λεωφορεία του ΟΣΕΘ, κρίνεται απαραίτητη κάθε παροχή να γίνεται με την έντυπη και τη ψηφιακή κάρτα αναπηρίας. Εφόσον η κάρτα αναπηρίας διαθέτει QR Code, είναι δυνατή η επικύρωση της κάρτας απευθείας στα ΜΜΜ που διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό και για την έκδοση μειωμένου εισιτηρίου όπου προβλέπεται. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να προβλεφθεί ότι οποιαδήποτε χρήση γίνεται με την πλαστική κάρτα αναπηρίας θα μπορεί να γίνεται εξίσου με την έντυπη ή/και τη ψηφιακή κάρτα αναπηρίας.
Τέλος, επισημαίνουμε ότι συνεχίζουμε να γινόμαστε αποδέκτες καταγγελιών σχετικά με τα υπεραστικά ΚΤΕΛ που δεν δέχονται την πλαστική κάρτα αναπηρίας για την έκδοση μειωμένου εισιτηρίου. Συγκεκριμένα, την τελευταία εβδομάδα, ενημερωθήκαμε ότι η πλαστική κάρτα αναπηρίας δεν γίνεται αποδεκτή στα ΚΤΕΛ Σερρών και Ιωαννίνων και άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις καταβάλλουν ολόκληρο εισιτήριο.
Κυρία Υπουργέ,
Όπως έχουμε αναφέρει επανειλημμένα, η κάρτα αναπηρίας ως «Κάρτα Αξιοπρέπειας», θα πρέπει να παρέχει διευκολύνσεις που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και να εξασφαλίζει πρόσβαση σε παροχές αντικαθιστώντας όλες τις υπόλοιπες κάρτες που απαιτούνται για χρήση παροχών.
Σας καλούμε να προβείτε σε άμεσες ενέργειες προκειμένου να:
- καταργηθούν τα οικονομικά κριτήρια για τη δωρεάν μετακίνηση των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις,
- εκδοθεί άμεσα η σχετική νομοθεσία σύμφωνα με την οποία η μετακίνηση των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις θα γίνεται με τη χρήση της κάρτας αναπηρίας σε όλα τα αστικά και υπεραστικά μέσα μαζικής μεταφοράς της χώρας,
- γίνεται αποδεκτή οποιαδήποτε από τις 3 προβλεπόμενες μορφές κάρτας αναπηρίας: έντυπη, ψηφιακή, πλαστική, για την παροχή διευκολύνσεων και υπηρεσιών,
- δοθεί άμεσα ενημέρωση σε όλα τα ΚΤΕΛ της χώρας σχετικά με τη χρήση της κάρτας αναπηρίας.
Εν αναμονή της ανταπόκρισής σας, σάς ευχαριστούμε θερμά.
